SoftwareWatcherDigitize your business

Boekhouden

Boekhouden in Excel: wanneer stap je over op een boekhoudprogramma?

Boekhouden in Excel: wat erin moet, een gratis kasboek met btw per kwartaal, waar Excel tekortschiet en wat een boekhoudprogramma kost.

Illustratie van een opengeslagen kasboek met een leeg spreadsheetrooster naast een laptop met een eenvoudig boekhouddashboard, een stapeltje bonnetjes, een rekenmachine en een bureaukalender met vier kwartaalvakken.

Je mag je boekhouding gewoon in Excel bijhouden, zolang ze volledig is en je haar zeven jaar bewaart. We laten zien welke kolommen je kasboek nodig heeft, geven een gratis sjabloon met btw per kwartaal en zetten op een rij wanneer een boekhoudprogramma de moeite waard is.

Boekhouden in Excel: het korte antwoord

Ja, je mag je boekhouding in Excel of Google Sheets bijhouden. De wet schrijft geen boekhoudprogramma voor; je administratie moet wel volledig en controleerbaar zijn, en je bewaart haar zeven jaar. Voor een starter of zzp'er met een handvol facturen per maand is een goed opgezet kasboek genoeg. Het wordt lastig zodra je elke maand tientallen banktransacties hebt, je facturen ook uit Excel komen of je de btw-aangifte met de hand bij elkaar zoekt. Dan bespaart een boekhoudprogramma tijd en fouten. Een eenvoudig pakket kost van €0 tot ongeveer €22 per maand; op 16 november 2026 hebben we de prijzen van vier pakketten nagelopen. Dit artikel is geschreven voor ondernemers in Nederland.

Wat moet er in je boekhouding?

Of je nu Excel of software gebruikt, de Belastingdienst wil dat je kunt laten zien wat er binnenkwam en wat eruit ging, en welke btw daarbij hoort. Voor een eenmanszaak of kleine bv komt dat neer op:

  • Inkomsten: je verkoopfacturen en andere ontvangsten, met datum, klant, bedrag en btw.
  • Uitgaven: je inkoopfacturen en bonnetjes, met datum, leverancier, bedrag en btw.
  • Bank en kas: de afschriften, zodat elke regel in je kasboek terug te vinden is.
  • Btw per kwartaal: de btw die je in rekening bracht, min de btw die je betaalde. Het verschil draag je af.
  • Bezittingen en schulden: zoals een laptop of bus die je afschrijft, en openstaande facturen.

Alle stukken bewaar je zeven jaar, ook de facturen die je als pdf ontvangt. Valt je omzet onder de €20.000 per jaar en doe je mee aan de kleineondernemersregeling (KOR), dan reken je geen btw en doe je geen btw-aangifte. Je houdt dan wel je inkomsten en uitgaven bij.

Een kasboek in Excel opzetten

Begin met één tabblad waarin elke ontvangst of betaling één regel is. Deze kolommen heb je nodig:

Kolom Wat je invult
DatumDe datum op de factuur of het bonnetje
OmschrijvingBijvoorbeeld "factuur 2026-014 Bakkerij De Vries" of "laptop"
SoortInkomsten of uitgaven
CategorieBijvoorbeeld omzet, inkoop, software, reiskosten, telefoon
Bedrag inclusief btwHet bedrag dat je ontving of betaalde
Btw-tarief21, 9 of 0 procent
BtwBedrag maal tarief gedeeld door 100 plus tarief: de formule doet het werk
Bedrag exclusief btwBedrag min btw
FactuurnummerHet nummer op de factuur, zodat je hem terugvindt
KwartaalUit de datum berekend, voor de btw-aangifte

Op een tweede tabblad tel je per kwartaal op: de omzet exclusief btw, de btw op je verkopen en de btw op je inkopen (de voorbelasting). Het verschil is wat je bij de aangifte invult. Je kunt ons kasboek met btw-overzicht downloaden: een sjabloon met fictieve voorbeelden waarin de btw en het overzicht per kwartaal al zijn uitgerekend.

Zet daarnaast een vaste afspraak in je agenda, bijvoorbeeld elke eerste maandag van de maand, om je bankafschrift naast het kasboek te leggen. Elke regel op de bank hoort een regel in je kasboek te hebben.

Waar Excel tekortschiet

Een kasboek werkt zolang de aantallen klein zijn en jij het bijhoudt. In de praktijk gaat het op deze punten mis:

  • Alles met de hand overnemen: elke banktransactie typ je over. Een boekhoudprogramma haalt ze via een bankkoppeling binnen en stelt de boeking voor.
  • Facturen en boekhouding los van elkaar: maak je facturen in Word of Excel, dan houd je de nummering zelf bij en zet je elke factuur nog eens in je kasboek. Software maakt de factuur en de boeking in één keer, en ziet wanneer hij betaald is.
  • Fouten in formules: één verschoven regel of een overschreven formule, en je btw-overzicht klopt niet. Dat merk je pas als de Belastingdienst vragen stelt.
  • Bonnetjes kwijt: het kasboek zegt dat je een laptop kocht, maar de factuur zit in je mailbox of is weg. In software koppel je de pdf of foto aan de boeking.
  • Samenwerken met een boekhouder: een boekhouder werkt liever in een pakket dan in jouw spreadsheet, en rekent voor het uitzoeken vaak meer uren.

Herken je twee of meer van deze punten, of heb je meer dan zo'n twintig banktransacties per maand, dan is het tijd om over te stappen.

Wat kost een boekhoudprogramma?

Vier pakketten met een gratis of goedkope instap, met de prijzen zoals de leverancier ze op 16 november 2026 op zijn eigen site toont. Alle bedragen zijn per maand en exclusief btw. Een overzicht van meer pakketten staat in wat kost een boekhoudprogramma.

Pakket Goedkoopste abonnement Waar je op let Bron
Tellow Gratis; Basis €12,99 De gratis versie werkt met de betaalrekening van Tellow; Basis heeft geen limieten op boekhouden en bankieren prijzen
Moneybird Compact €3 en Start €15 bij betaling per jaar Compact is bedoeld voor kleine of inactieve administraties; Start voor freelancers en starters. Bij betaling per maand betaal je meer prijzen
e-Boekhouden.nl ZZP €9,95; het eerste jaar €4,98 ZZP heeft een maximum van 240 boekingen per boekjaar; factureren zit erin prijzen
Jortt ZZP €21,95, of €19,95 bij betaling per jaar Alleen voor eenmanszaken; een welkomstactie geeft 30 dagen gratis en daarna drie maanden korting prijzen

Reken het zo: kost het bijhouden van je kasboek je twee uur per maand en bespaart een pakket je daar de helft van, dan is een uur van je tijd al snel meer waard dan het abonnement.

Zo stap je over van Excel naar een boekhoudprogramma

  1. Kies een moment: het begin van een kwartaal of boekjaar is het makkelijkst. Dan doe je de btw-aangifte van het vorige kwartaal nog uit Excel en begint het nieuwe kwartaal schoon in het pakket.
  2. Neem de beginbalans over: het saldo op je bankrekening, openstaande facturen van klanten en leveranciers, en bezittingen die je afschrijft.
  3. Koppel je bank: de meeste pakketten halen transacties via een PSD2-koppeling binnen. Controleer of je bank wordt ondersteund.
  4. Zet je factuursjabloon over: met je logo, gegevens en de volgende factuurnummer, zodat de nummering doorloopt.
  5. Bewaar je Excel-bestand: het is je administratie over de periode ervoor, en valt ook onder de bewaarplicht van zeven jaar.

Probeer een pakket eerst in de proefperiode met de transacties van één maand. Dan zie je snel of de bankkoppeling en de voorgestelde boekingen werken zoals je verwacht. Alle pakketten vergelijk je op de pagina met boekhoudprogramma's.

Veelgestelde vragen over boekhouden in Excel

Mag je je boekhouding in Excel doen?

Ja. Er is geen wettelijke verplichting om een boekhoudprogramma te gebruiken. Je administratie moet wel volledig zijn, zodat de Belastingdienst je inkomsten, uitgaven en btw kan controleren, en je bewaart alle stukken zeven jaar.

Kan ik mijn btw-aangifte uit Excel doen?

Ja. Je telt per kwartaal de btw op je verkopen en de btw op je inkopen op, en vult die bedragen in bij de aangifte op de site van de Belastingdienst. Een boekhoudprogramma rekent de aangifte uit en kan haar bij de meeste pakketten ook rechtstreeks indienen.

Vanaf wanneer heb je een boekhoudprogramma nodig?

Er is geen vaste grens. Een vuistregel: heb je meer dan zo'n twintig banktransacties per maand, maak je je facturen ook in Excel of Word, of werk je met een boekhouder, dan bespaart software je tijd en fouten.

Is er een gratis boekhoudprogramma?

Tellow heeft een gratis versie, en Jortt heeft een gratis Starter-abonnement voor factureren zonder boekhouding. Lees in gratis boekhoudprogramma wat echt gratis is en waar de grenzen liggen.

Is Google Sheets ook goed?

Ja, voor een kasboek werkt Google Sheets net zo goed als Excel. Ons sjabloon kun je in Google Sheets openen. Let erop dat je het bestand niet deelt met meer mensen dan nodig, en dat je een kopie bewaart.

Verder lezen